سرگذشت خاندان آل کاکی فولادوند در گذر تاریخ

به قلم:کیومرث فولادی

باهمکاری:فردین ابراهیمی

با شکست ماکان بن 1 از مرداویج که روزگاری جز سپاهیان ماکان بود و ماکان را که به قول دکتر زرینکوب در سر آرزوی پادشاهی ایران را می پروراند؛ناکام کرد ، مرداویج موفق به تشکیل دولت ال زیارشد و قسمتهایی از شمال وشرق ایران را در اختیار گرفت. اما مرگ زودهنگام مرداویج بوسیله ترکان سپاهش باعث شد دولت آل بویه در سال ۳۲۲ قمری در مناطق مرکزی وجنوبی ایران تشکیل شود. 1 آل کاکی 1 که پس از مرگ ماکان در سال ۳۲۹ قمری دوشاخه گردیده بود، شاخه اول حسن فیروزان که ریاست بیهق ومراغه وتبریز در بر عهد داشتند وعمید الدین شمس الدوله دیلمی بن علی هزار اسب نواده حسن فیروزان ؛ در ابرقوی یزد جز کارگزاران آل بویه بود وحکومت او تا ۴۴۸ قمری ادامه داشت و ابوالحسن بیهقی در 1 بیهق از این شاخه آل کاکی مطالب تاریخی مفصلی را آورده است.
واما شاخه دیگر آل کاکی که بیشتر فرزندان ماکان بودند به سمت غرب ایران حرکت کرده ودر سال ۳۳۰ قمری بر قلاع شهر زور واطراف تسلط یافتند و با کمک کردهای منطقه جبال حکومت ابودلف عجلی که از طرف عباسیان حکومت میکرد رل سرنگون کردند وحکومت شیعه او تا سال ۲۸۵ قمری ادامه داشت . منطقه جبال بنا بر روایت شرف الدین بدلیسی محل سکونت ۵ طایفه کرد بودند بنامهای برزیکانی ؛ عیشانی ؛شادیکانی ؛گورانی والریه .
واولین شاخه حکومت ال کاکی در سال ۳۳۰ قمری در شهر زور تشکیل وحسین برزیکانی رئیس طایفه برزیکانی حکومت خود را از انجا شروع ودر زمان فرزندش حسنویه بر سه طایفه کرد برزیکانی ؛شادیکانی وعیشانی حکومت میکرد و مذهب شیعه داشت وبر شهرهای بسیاری از ناحیه جبال از همدان واسد اباد تا لرستان وخوزستان مسلط گردید .
دومین شاخه حکومت آل کاکی بنام بنی عناز که فرزند عبدالملک ماکان بودند از سال ۳۸۱ قمری حکومت خود را با ریاست بر طایفه گورانی از شهر حلوان وقرمیسین تشکیل وتوا نستندبعضی سرزمین های ال حسنویه را در اختیار گیرند وامروزه بازماندگان بنی عناز تحت ایل عبدالملکی که از طایفه گورانی بوده واز نسل عبدالملک بن ماکان می باشند در نهاوند واسداباد همدان ساکنند. ایل عبدالملکی از ایلهای باسابقه کُرد است. منشأ عبدالملکیها به جنوب کردستان و شمال استان کرمانشاه و منطقه زاگرس مرکزی برمیگردد. این مردم در دورههای مختلف تاریخی به مناطق گوناگونی از ایران کوچانیده شدند. ایل عبدالملکی در جنگهای بسیاری همچون جنگهای قفقاز و جنگ هرات نیزشرکت داشتهاند.و اما طایفه آل کاکی کرمانشاه نیز دقیقا از نسل بنی عناز و عبدالملک میباشند. خاندان آل کاکی در بخش گهواره روستای بانزلان کرمانشاه مشهور به طایفه بانزلانی از خاندان ال کاکی بوده ؛ زیرا منطقه ای که حمدالله مستوفی از ان به عنوان آلان نام برده است . ومحل زندگی کردان گورانی است منطقه ای میباشد که بنی عناز حکومت خود را از انجا شروع کرده اند. و دسته ای از طایفه کرد آلانی نیز در زمان حکومت اتابک افراسیاب ثانی نیز به دستگرد چهارمحال مهاجرت کرده اند ،که امروزه نیز به عنوان طایفه کرد معروفند.

واما شاخه سوم آل کاکی بنی عیاض میباشندکه ریاست طایفه الریه را برعهده داشته اند .عیاض و فرزندانش همپیمان بها الدوله دیلمی بوده و از طرف آنهااز سال حدود ۴۰۰ قمری در اهواز وبصره وایذج وناحیه الریه منطقه جبال حکومت میکرده اند. ومشهورترین حاکم این خاندان عزالدوله ابو کالیجار هزار اسب بن بنکیر بن عیاض می باشد. واز سال ۴۳۶ قمری تا ۴۶۳ قمری حکومت میکرد وایشان با خواهر الب ارسلان سلجوقی ازدواج کرده ولقب تاج الملوک را میگیرد.
وفرزند او ابو مظفر عماد الدین الپهلوان بوده که وی همپیمان ملکشاه سلجوقی بوده وبیشتر عمر ایشان در جبل سماق شام و در جنگهای حلب وشام صرف گردید وفرزند او ابوالحسن فضلوی جد اتابکان لر بزرگ تصمیم به برگشت به وطن خود کرده و به گفته کتاب تاریخ غفاری در اشتراتکوه لرستان سکنی میگزیند. که فرزندان و نوادگان وی موفق به تاسیس حکومت اتابکان لربزرگ شده ک بیش از سه قرن برمناطقی بزرگی از جنوب و غرب ایران تسلط پیدا میکنند. واز مشهورترین اتابکان ملک نصرت الدین هزار اسب دوم می باشد.

+ نوشته شده در ساعت توسط کیـــومرث فـــولادی  |